Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), özel öğretim kurumlarında yapılan marka lisans sözleşmelerinde bulunması gereken hususları ve markasını kullandıran kurucuların görev ve sorumluluklarını düzenleyen yeni usul ve esasları yayımladı

Yeni düzenlemeler ve bakanlıkça hazırlanan standart sözleşme örneği 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecektir. Kurucuların sürpriz idari para cezalarıyla karşılaşmaması veya sözleşmelerinin feshedilmemesi için uyması gereken temel kriterler kesin çizgilerle belirlenmiştir. İlk ve en önemli şart; kullandırılacak markanın Türk Patent ve Marka Kurumunca tescili yapılmış, 41 sınıf kodunda alınmış ve mal/hizmet bilgileri alanında "eğitim ve öğretim hizmetleri" ibaresini içeriyor olmasıdır.

İşte idari yaptırımların önüne geçmek için kurumların ve marka sahiplerinin dikkat etmesi gereken kritik detaylar:

1. Sözleşmede Bulunması Gereken Zorunlu Şartlar

Bir sözleşmenin ruhsat veren merci tarafından uygun bulunabilmesi için şu şartları ihtiva etmesi emredici bir hükümdür:

Eğitim Programı Uygunluğu: Kurumda marka lisans sözleşmesi gereği özel bir öğretim programı kullanılacaksa, bu programın mutlaka Talim ve Terbiye Kurulu onay tarih ve sayısının sözleşmede açıkça belirtilmesi şarttır.

Personel ve Fiziki Şartlar: Yönetmelikteki asgari şartlara ek olarak, markanın gerektirdiği özel personel nitelikleri (örneğin ek sertifikalar veya deneyim şartları) sözleşmede sarih bir şekilde yer almalıdır. Aynı şekilde, kurumun sahip olması gereken diğer fiziki nitelikler ve sunulacak hizmetlerin ayrıntıları sözleşmeye açıkça dercedilmelidir.

Denetim ve Yaptırım Mekanizması: Markayı kullandıran taraf, kurumu bir eğitim yılı içinde kaç kez ve nasıl kontrol edeceğini sözleşmede belirlemek zorundadır. Yapılan kontrollerde şartların sağlanmadığının tespiti halinde kuruma yapılacak uygulamalar ve sözleşmenin hangi durumlarda feshedileceğine ilişkin şartlar şüpheye yer bırakmayacak şekilde düzenlenmelidir.

2. Kurucu Sorumlulukları: Eğitim-Destek Birimi ve Raporlama

Bakanlık, markayı kullandıran kurucuya sadece markayı devretme değil, kurumu denetleme yükümlülüğü de getirmiştir.

Birim Kurma Zorunluluğu: Markasını kullandıran kurucu, bünyesinde mutlak surette bir "Eğitim-Destek Birimi" oluşturmak zorundadır. Bu birimde en az ikisi öğretmen veya lisans düzeyinde uzman öğretici niteliğinde olmak üzere en az üç kişi görevlendirilmelidir.

Yıllık Kontrol Raporları: Bu birim; öğrencilerin başarı durumları , ders-devam durumları ve kurumda gerçekleştirilen sosyal etkinlikler ile bu etkinliklere ilişkin görselleri içeren ayrıntılı yıllık raporlar hazırlamakla mükelleftir.

Teslim Süresi: Hazırlanan bu raporlar, her kurum için ayrı ayrı olacak şekilde bir sonraki eğitim öğretim yılı başlamadan en az otuz gün önceden kurum açma izni ve ruhsat veren mercie teslim edilmelidir.

3. Taahhütler ve İdari Şartlar (Sıfır Tolerans Kuralı)

Bakanlık, eğitimde marka lisansı verilmesini çok sıkı bir "idari sicil" şartına bağlamıştır:

Geçmiş İdari Cezalara Karşı Sıfır Tolerans: Marka lisans sözleşmesi düzenlenebilmesi için, kurucunun ve kurumun son 3 yıl içerisinde 5580 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının (c) ve (f) bentlerinde yer alan fiillerin tekrarından dolayı idari para cezası almamış olması gerekir. (Bu fiiller; izinsiz haftalık ders çizelgesi uygulamak veya Milli Eğitim Temel Kanununun genel amaçlarına uymamak gibi ihlalleri kapsar).

Devam Eden Soruşturma Engeli: Ayrıca, kanunun (h) bendi (kurumu mevzuata uygun olarak kapatmamak) kapsamında devam eden bir cezanın veya soruşturmanın olmaması gerekir. Taraflar bu durumları taşımadıklarını sözleşmede resmi olarak taahhüt ederler.

4. Mevcut Kurumlar İçin Kritik Tarihler (Geçiş Süreci)

Halihazırda marka lisansıyla eğitim veren kurumlarımızın izlemesi gereken geçiş süreci şu şekildedir:

3 Aylık Bildirim Süresi: Bu Usul ve Esasların yürürlüğe girdiği tarihten (1 Ocak 2026) önce yapılmış sözleşmeler için, markasını kullandıran kurucuların yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde harekete geçmesi zorunludur.

Şartların Uyarlanması: Bu üç aylık yasal süre zarfında, Usul ve Esasların 4'üncü maddesinde belirtilen zorunlu şartlar ruhsat veren mercie bildirilmeli ve kurucu, belirlediği şartlar doğrultusunda yükümlülüklerini yerine getirmelidir.

Sözleşme Yenileme: Kurum ile yapılan sözleşmenin yenilenmesi hâlinde, mercie bildirilen bu yeterliliklere yeni sözleşmede mutlaka yer verilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Yeni Usul ve Esaslar ne zaman yürürlüğe girecek? Marka lisans sözleşmelerine ilişkin bu usul ve esaslar 1/1/2026 tarihinde resmi olarak yürürlüğe girecektir.

2. Halihazırda devam eden bir marka lisans sözleşmemiz var, ne yapmalıyız? Eğer 1 Ocak 2026'dan önce yapılmış geçerli bir sözleşmeniz varsa, mevzuat yürürlüğe girdikten sonraki üç ay içerisinde gerekli şartları kurum açma izni ve ruhsat veren mercie bildirmek ve yükümlülükleri yerine getirmek zorundasınız.

3. Eğitim-Destek Birimi kimlerden oluşur ve raporları ne zaman teslim etmelidir? Birim, en az ikisi öğretmen veya lisans düzeyinde uzman öğretici olmak üzere en az üç kişiden oluşur. Hazırlanan yıllık kontrol raporları, bir sonraki eğitim-öğretim yılı başlamadan en az otuz gün önceden ilgili mercie teslim edilmelidir.

4. Sözleşmede bir değişiklik yaparsak ne kadar sürede bildirmeliyiz? Sözleşmede bu Usul ve Esaslar kapsamında bir değişiklik olması halinde en geç otuz iş günü içinde kurum açma izni veren mercie bilgi verilmesi zorunludur.