Eski İmam Hatip okullarını anlamak için bugünün kalabalık binalarına, parlak tabelalarına bakmak yetmez. Çünkü o okullar biraz yokluktu, biraz inat, biraz da bu memleketin kendi kendine verdiği bir cevaptı.

Anadolu’nun küçük şehirlerinde, çoğu zaman kenar mahallelerde duran o binalar… Ne mimarisi iddialıydı ne de imkânları genişti. Ama içeri girildi mi, başka bir hava hissedilirdi. Sanki herkes biraz daha ciddi, biraz daha düşünceliydi. Çünkü o sıralara oturan çocuklar sadece bir meslek öğrenmeye gelmezdi; bir yol aramaya gelirdi.

İmam Hatipli olmak o yıllarda biraz da memleketin tartışmasının ortasında büyümekti. Bir yanda modernleşme hevesi, öte yanda köklerinden kopmama telaşı… O gençler iki dünyanın arasında yürümeyi öğrenirdi. Sabah Arapça sarf-nahiv ezberler, öğleden sonra fizik formülleriyle uğraşırlardı. Bir sayfanın üstünde İbn Haldun, diğerinde Newton olurdu.

Hocalar ise ayrı bir hikayeydi. Kimi ideallerini valizine koyup Anadolu’ya gelmiş genç bir öğretmendi, kimi eski medrese geleneğinin son temsilcilerinden biri. Ama çoğunda ortak bir şey vardı: Talebeye sadece bilgi değil, duruş kazandırma çabası. Çünkü mesele sadece bilmek değildi, mesele neye inanarak yaşadığını bilmektir.

Bahçelerdeki sohbetler bazen derslerden daha öğreticiydi. Genç zihinler memleketi tartışırdı; bazen siyaset, bazen tarih, bazen de insanın kendisi. Herkes büyük cümleler kurmazdı ama herkes büyük sorular taşırdı.

Eski İmam Hatipler biraz da Anadolu’nun hafızasıydı. Yoksuldu ama gururluydu. Mütevazıydı ama iddiası büyüktü. Belki laboratuvarları zayıftı, belki kütüphaneleri küçük… fakat o sıralarda oturan çocukların zihninde büyük bir şey vardı: Bu memlekete faydalı olma arzusu.

Bugün geriye dönüp bakıldığında o okulların duvarlarından çok, içindeki ruh hatırlanıyor. Çünkü bazı kurumlar sadece eğitim vermez, bir neslin karakterini yoğurur.

Eski İmam Hatipler de işte biraz böyleydi: Sessiz, mütevazı ama derin.

HACER ELBEY - EĞİTİM YÖNETİCİSİ